Het verhaal wordt wel anders wanneer je baas of opdrachtgever eisen aan je gaat stellen over zaken die buiten de bedrijfscontext staan. Mag een werk- of opdrachtgever voorwaarden stellen over wat je denkt en doet buiten werktijd? Je religie, je politieke voorkeuren, je medische keuzes en je associaties met andere mensen en verenigingen?

Dat ligt een stuk complexer en er is al veel jurisprudentie over. De overheid heeft onlangs aangegeven in sommige gevallen niet op te treden bij overtreding.

Veel interessanter is het dan dus ook om de vraag aan je eigen interne rechter te vragen. Vind jij dat je werk- of opdrachtgever dat van je mag eisen?

Grijs gebied

Voor veel zaken is die scheidslijn heel duidelijk en is het antwoord een kraakheldere Nee. Andere onderwerpen liggen in een grijs gebied waarbij er echt wel wat te zeggen valt voor het standpunt van beide partijen. De gemeenschappelijke factor is hierbij het woord veiligheid. In de beleving van beide zijden wordt de veiligheid aangetast door het juist wel of juist niet naleven van de gestelde eisen. De onderliggende drijfveer is angst en zoals het spreekwoord al zegt, dat is een slechte raadgever.

Machtspositie

Maar er geldt nog iets. Als werk- of opdrachtnemer zit je al snel in een afhankelijke situatie. Ook al ben je het niet eens met de situatie, je zult sneller geneigd zijn in te geven omdat je angst hebt voor eventuele consequenties.

Of er consequenties zijn, terecht of onterecht, moet je zelf bepalen. Ik kan je wel vertellen dat jouw perceptie daarvan een grote rol speelt. Juist doordat jij je afhankelijk opstelt, geef je de andere partij meer macht over je. Gelukkig is dat iets wat je heel snel kunt veranderen.

Het is heel simpel. Je bent vanaf nu niet meer Jan Jansen. Vanaf vandaag ben jij de vertegenwoordiger van Jan Jansen B.V. Als je een gesprek aangaat met je werk- of opdrachtgever (lees: de klant) met deze nieuwe mindset sta je heel anders in het gesprek. In plaats van het afhankelijkheidsdilemma heb je een gelijkwaardig gesprek gecreëerd, waarbij twee bedrijven op zoek gaan naar een oplossing voor een (dreigend) zakelijk conflict. Je emoties staan buiten het gesprek, want die heb je geparkeerd bij Jan Jansen zelf.

Hoe kun je nu het beste uit zo’n gesprek halen? Dat doe je door heel duidelijk te weten waar jouw toegevoegde waarde ligt voor de klant van Jan Jansen B.V.

Business Model You

Volgende week organiseer ik een gratis webinar Business Model You ™. Aan de hand van een canvas bekijk je jouw persoonlijk leven vanuit zakelijk perspectief. Dat maakt je tot een volwaardige gesprekspartner.

Je kunt deze methode gebruiken om je huidige situatie goed in kaart te brengen. Daarnaast kun je het ook gebruiken om jouw nieuwe toekomst te ontwerpen. In plaats van een lang business plan te schrijven, heb je nu het volledige overzicht op een vel papier.

Meld je aan voor deze gratis workshop waar je in korte tijd een persoonlijk business plan maakt.

Afgelopen jaar is de maatschappij nog verder verdeeld geraakt. Naast de ‘traditionele’ verwerpelijke scheidingen tussen inkomensgroepen, etniciteit, opleidingsniveau en andere, is er een nieuwe scheiding gekomen. Net zo verkeerd, maar wel van andere aard.

De bestaande sociale scheidslijnen zijn vooral gericht op ‘wat is’. Aan welke kant van de scheiding je ook staat, het is een gegeven. Je kunt er weinig aan doen. In ieder geval niet op korte termijn. Jouw positie hierin is veelal bepaald door je ouders en het is maar de vraag of die er zelf iets aan hadden kunnen doen.

De nieuwe scheiding heeft niet te maken met ‘wat is’ maar vooral met wat je denkt. Of sterker nog, het heeft ook niets meer met denken te maken. Het heeft met vinden te maken. Een binaire mening. Of je vindt het goed, of je vindt het verkeerd. Net als bij computers, een 0 of een 1.

De schuld voor het ontstaan van deze polarisatie wordt gelegd bij nepnieuws. Main stream media beschuldigt de alternatieve media van het verspreiden van nepnieuws en daarmee de uiteendrijving. Alternatieve media beschuldigt op haar beurt main stream van hetzelfde.

De waarheid, als die er überhaupt al is, ligt heel ergens anders. Ten eerste er is niet zoiets als één main stream media en er is zeker ook niet zoiets als één alternatieve media. Overigens is voor de eerste wel een interessant onderbouwd tegenargument te maken, maar dat parkeer ik hier omwille van dit artikel.

Ten tweede, de keuze is helemaal niet zo binair. Het is een beetje een dooddoener, maar de waarheid zou zomaar eens ergens in het midden kunnen liggen.

Toch is dit eigenlijk allemaal irrelevant. Om te begrijpen waarom mensen een bepaalde keuze maken, moet je kijken niet alleen kijken naar de keuze zelf, maar vooral naar de keuze achter de keuze.

Laat me dit toelichten.

Veiligheid versus Vrijheid

Uiteindelijk zit er achter elke polarisatie de strijd tussen veiligheid en vrijheid. Stel, je bent opgegroeid in een omgeving waar je behoefte had aan veiligheid. Als je die naar jouw belevenis niet voldoende ontvangen hebt, dan kijk je nu vooral naar anderen (overheden) om die veiligheid voor je te verschaffen of te waarborgen. Daarin zit je angst.

Daar tegenovergesteld, stel dat je opgegroeid bent in een omgeving waar anderen dingen van je afpakken of je restricties oplegden, zal je nu vaker kiezen voor vrijheid. Ook hier is angst de grote drijfveer.

Sommige mensen vinden dat veiligheid een stuk vrijheid mag kosten en voor anderen is het juist dat vrijheid een stuk veiligheid mag kosten. In beide gevallen ligt het wegnemen van angst ten grondslag aan de keuze achter de keuze. En in beide gevallen hangt er een prijskaartje aan.

Ontslag nemen wordt vaak geassocieerd met kiezen voor vrijheid. Het tegenovergestelde is net zo waar: ontslag nemen is kiezen voor veiligheid.

Wat betekent de veiligheid van vrijheid voor jou? Laat het weten in de comments.