Ons scholensysteem: Uitblinken in middelmatigheid (1)

Geschreven door

in

Als je kritiek levert op iets, moet je ook met een oplossing komen, vind ik. Helaas moet ik moet ik bekennen dat dit artikel alleen het eerste doet. Een concrete oplossing heb ik (nog) niet.

Ik heb persoonlijk veel te danken aan ons scholensysteem. Ik ben dankbaar voor al het onderwijs dat ik heb genoten, van de kleuterschool tot aan de universiteit. Ik heb ook veel respect voor leraren, onderwijzers, professoren en iedereen in de onderwijswereld. Zelfs in deze uitdagende maatschappij, verrichten zij elke dag nog steeds wonderen, ondanks krimpende budgetten en striktere regelgeving en toezicht. Niets dan lof voor deze mensen!

Wel heb ik een aantal kritische noten bij het huidige scholensysteem. Vandaag de dag is het doel voor scholieren om uit te blinken in middelmatigheid. De motivatie om te leren komt niet bij het individu zelf vandaan, maar wordt extern opgelegd door de leraren en de ouders. Daar tegenovergesteld wordt het niet leren bestraft door bijvoorbeeld slechte cijfers. Ook wordt er weinig aandacht besteed om te ontdekken wat de echte talenten zijn van een scholier. In vier delen wil ik dit onderwerp behandelen en de nauwe relatie aangeven met Neem Ontslag!

Deel 1: Beoordeling
Deel 2: Passie
Deel 3: Verantwoordelijkheid
Deel 4: Ondernemerschap

Deel 1: Beoordeling

Er is iets mis met de vakken op school. Ik zal dat proberen uit te leggen aan de hand van een voorbeeld. Ik introduceer scholier Pietje. Men zegt op school dat Pietje goed is in aardrijkskunde. Ik ben het daar niet mee eens. Pietje hoeft namelijk helemaal niet goed te zijn in aardrijkskunde; Pietje is alleen goed in het halen van een hoog cijfer voor het vak aardrijkskunde. Dat is totaal iets anders. Zijn cijfer komt tot stand door gebruik te maken van één toetsingstechniek (schriftelijke overhoring) en één waarderingsmethode (startcijfer 10 minus een punt per fout). Hierdoor wordt slechts een subset van alle aspecten bekeken die bepalen of iemand goed is in aardrijkskunde. Pietje heeft het geluk dat hij goed scoort met deze toetsingstechniek en waarderingsmethode.

Vervang je de toetsingstechniek van een schriftelijke overhoring door bijvoorbeeld groepswerk, dan zou Pietje wel eens slecht kunnen zijn in aardrijkskunde. Bij groepswerk moeten namelijk compromissen gesloten worden en dan ligt Pietje niet. Ik oordeel overigens niet dat groepswerk beter is dan een schriftelijke overhoring of vice versa.

Verander je de waarderingsmethode, dan kan het ook anders uitpakken voor ons Pietje. In het huidige systeem is zijn strategie namelijk, net als iedere andere scholier, om in ieder geval alle makkelijke vragen te beantwoorden, omdat de moeilijke vragen toch minder aftrekpunten zijn.
Bij een ander systeem, waarbij je begint met 0 en dan punten verdient per goed antwoord, loont het de moeite om je juist te focussen op de moeilijke vragen, omdat die meer punten opleveren. Er zit m.i. een groot verschil tussen iemand die goed scoort met de eerste methode en iemand die goed scoort met de tweede methode. Het wil overigens niet zeggen dat de ene methode beter is dan de andere. Het moet alleen duidelijk zijn, dat een beoordeling door het huidige systeem niet alleszeggend is.

Terug naar Pietje. Nu dat men denkt dat Pietje goed is in aardrijkskunde, gaat Pietje er zelf ook in geloven. Hij vindt het niet zo interessant, maar hij is er blijkbaar wel goed in. Op de middelbare school moet Pietje een keuze maken voor zijn verdere toekomst. Logischerwijs kiest hij voor de richting aardrijkskunde.

Even fast-forward – na zijn vervolgopleiding heeft Pietje een passende baan gevonden. Na een aantal jaar voelt hij zich minder gewaardeerd op zijn werk. Niet geheel onlogisch, want op zijn werk gebruikt men een heel andere toetsingstechniek en waarderingsmethode. Deze manier van beoordeling is veel minder transparent en neemt ook zaken mee in de beoordeling die niets met Pietje zelf te maken hebben. Denk daarbij aan de economische conjuctuur, de strategische plannen van het bedrijf, het promotie- en salarisbeleid, het politieke speelveld van zijn management en noem maar op. Pietje is veel minder gemotiveerd en krijgt grote twijfels. Hij vraagt zich af of aardrijkskunde nu eigenlijk wel een juiste keuze was.

Omdat ontslag nemen voor Pietje, net zoals veel vele anderen, een hele grote stap is, blijft Pietje tot aan zijn pensioen doorgaan bij zijn werkgever, volledig gefrustreerd. Een career change zit er voor hem niet in, want op school was hij alleen goed in aardrijkskunde…

Had Pietje geleerd op school dat alle beoordelingen uiteindelijk subjectief zijn of op zijn minst niet alleszeggend, dan had zijn carriere en leven er heel anders uit kunnen zien.

Zoals ik aangaf, een oplossing heb ik (nog) niet, maar ik zou graag de dialoog aangaan met jou. Wat vindt jij? Is het nodig om op een andere manier te beoordelen op school?

foto: zeligfilm

Reacties

7 reacties op “Ons scholensysteem: Uitblinken in middelmatigheid (1)”

  1. Roy Silos avatar

    Mijn ervaringen in het HBO/WO onderwijs als docent/tutor/ontwikkelaar kennen hoogte en ook enorme dieptepunten. Mijn recente ervaring met waardevernietigende bestuurders van een van de grote HBO instellingen in de Randstad heeft me doen besluiten om een Academie 3.0 te beginnen om onze jongeren/studenten te onderscheppen en te voorzien van education 3.0 ten behoeve van de aanstormende society 3.0. In het gelijknamige boek society 3.0 beschrijft de auteur Ronald van den Hoff haarfijn de nieuwe NL maatschappij waar we met z’n allen op afstevenen mits de juiste processen nu worden ingezet. Mijn studenten staan in de rij om onze CrossBorderProsperity Programma te volgen omdat ze zingeving, beleving en identiteit ontwikkeling ervaren. Ondanks het succes heeft de leiding van deze instelling een week voor de start het programma verboden. We zien dat we te maken hebben met society 1.0 bestuurders die vasthouden aan het aanbieden van leerstof die de huidige crises veroorzaken en gebruiken allerlei gezochte burocratische argumenten. We kunnen onze jongeren niet opofferen aan deze visieloze bestuurders. Daarom het initiatief CrossBorderRelations-Academy 3.0.We organiseren een eerste MVO2 WakeUpCall met het NL bedrijfsleven om verbindingen te maken tussen bestaande onderwijs en ondernemersinnovators. (MVO2 = Maatsch Verantwoord Onderwijs en Ondernemen)
    Iedereen mag transparant investeren in dit initiatief omdat we ons niet willen laten voorschrijven door organisaties 1.0 op basis van achterhaalde concepten beleid maken.

    1. Bertil avatar

      Geweldig Roy! Prachtig initiatief. De crises hebben ons geleerd dat de ideologiën van destijds absoluut nu niet meer geldig of sustainable zijn. Zo heb ik jaren geleden op mijn business school letterlijk te horen gekregen dat ‘greed is good’! Met deze mindset werden wij aanstaande bestuurders opgeleid…

      Om onze huidige problemen ook in de toekomst te voorkomen moeten we beginnen bij educatie. De maatschappij verandert, educatie moet dat ook!

      Voor meer informatie: http://www.crossborderrelations.org

      1. Roy Silos avatar

        Exact Bertil, Het is echt schrikken van het “greed is good” waarmee beslissers generaties lang zijn opgeleid. Het resultaat is dramatisch. Kijk maar om je heen. Jongeren zijn het zwaartepunt van duurzaamheid. We moeten investeren in onze jongeren om door ze van een krachtige leer en veranderomgeving te voorzien waarbinnen ze de mindset 3.0 kunnen realiseren. Thanx voor je aanmoedige reactie.

  2. […] Deel 1: Beoordeling Deel 2: Passie Deel 3: Verantwoordelijkheid Deel 4: Ondernemerschap […]

  3. Jan-pieter Tuininga avatar

    Ha Bertil,

    Ben het helemaal eens met je statement tav ‘het goed zijn in een vak’…..Je voorbeeld over toetsingmethode geeft mooi aan dat je meer informatie kan halen vanuit focus op Talenten (en interesses) van scholieren?!
    Daarom heb ik samen met een collega een workshop ontwikkelt (Ongekend Talent) voor middelbare scholieren om ze meer bewust te maken van hun eigen Talenten èn die van de ander. Jongeren die hun eigen Talenten kennen, zijn inspirerend voor zichzelf en hun omgeving. Het spreekt dus voor zich dat erachter komen welke dat zijn en op welk vlak je talenten liggen, het maken van de juiste keuzes en het bereiken van persoonlijk succes, eenvoudiger maakt. Niet alleen op school, maar in alle facetten van het leven.

  4. […] Lees ook: Ons scholensysteem, uitblinken in middelmatigheid […]

  5. […] heb al vaker over ons schoolsysteem geschreven. Ik heb absoluut geen oplossing, maar ik zie wel veel dingen verkeerd gaan. Zo wordt van […]

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *